13 | 12 | 2017

Ter Wupping

door: Nico de Vries (Staatsbosbeheer)

terwuppingOppervlakte: 160 hectare.
Eigenaar/beheer: Staatsbosbeheer.
Ligging: Tussen Onstwedde en Vlagtwedde, ten noorden van het Mussel-Aakanaal.


Ontstaansgeschiedenis en toekomst

Ter Wupping is een van de weinige gebieden in Westerwolde waar het oude beekdalhoevelandschap uit deze streek nog goed te zien is. Het kenmerkt zich door oude, typisch Westerwoldse boerderijen en een kleinschalig en gevarieerd landschap.
In de jaren zeventig werden in het kader van de ‘ruilverkaveling Onstwedder Essen’ stukken landbouwgrond overgedaan aan het toenmalige ministerie van CRM. Dit waren gronden die voor weidevogels belangrijk waren. Weidevogels zijn nu schaars in Westerwolde maar toen broedden Grutto, Kievit, Tureluur en Watersnip in Ter Wupping. De graslanden werden omkaderd en de waterstand fluctueerde minder. Vanaf die tijd werd er nog maar één keer per jaar gemaaid en het maaisel werd afgevoerd, met als gevolg verschraling van de graslanden waardoor de weidevogels verdwenen. Door verruiging van onder andere pitrus verarmde het gebied aanzienlijk. Maar er waren ook vogelsoorten die hierdoor terugkwamen of vooruitgingen. Het Paapje is hier een goed voorbeeld van. Ook floristisch werd het gebied aantrekkelijker.
Ter Wupping is onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur Westerwolde. Gebieden rond de Ruiten-Aa, die door Westerwolde stroomt, worden opnieuw ingericht, wat betekent dat op vele plaatsen de Ruiten-Aa weer zijn oorspronkelijke vorm terugkrijgt. Inrichtingswerkzaamheden zijn in volle gang. Door het gebied loopt ook een klein stroompje, de Oude Loop (bij het dorp Veele). Vanaf de es en het fietspad is het oude beekdal goed te zien. Hier is het floristisch en faunistisch erg interessant. Het gebied Ter Wupping is zoals gezegd zeer gevarieerd. Er liggen mooie loofbossen van meer dan honderd jaar oud, schrale graslanden en kleinschalige akkers met roggeveldjes en beekgraslanden.


Vogels

geelgors  
Geelgors
 

Broedvogels

In de jaren zeventig waren in het gebied nog enige soorten weidevogels te vinden. Slobeend, Grutto, Tureluur, Veldleeuwerik en Graspieper zijn toen in snel tempo verdwenen. Maar in de loop van de jaren is veel veranderd. Het beheer is meer toegespitst op de flora maar veel vogelsoorten hebben hiervan geprofiteerd. Er is een aantal natte gebieden ontstaan die mooie zeggenvegetatie laten zien. Hierin broeden onder andere Watersnip en Waterral. Ook is Porseleinhoen hier een enkele maal gehoord. Paapje is er nog steeds te vinden en dat geldt ook voor Roodborsttapuit. Onregelmatig komt in de hooilanden Kwartelkoning tot broeden. Sinds 2000 broedt hier ook de Grauwe Klauwier met een tot twee paar. In de bossen vinden we Bosuil, Boomklever, Wielewaal, Kleine Bonte Specht, Groene Specht en Glanskop. De Geelgors is er erg talrijk en dat geldt ook voor Grasmus, Blauwborst en Bosrietzanger. Het aantal broedvogelsoorten (kartering 2003) voor het hele Veelerveld bedroeg 84, waaronder de rode-lijstsoorten Patrijs, Kwartelkoning, Watersnip, Zomertortel, Kerkuil, Ransuil, Groene Specht, Paapje, Tapuit, Spotvogel, Grauwe Vliegenvanger, Matkop, Wielewaal, Grauwe Klauwier en Kneu. In 2003 heeft hier mogelijk een Ortolaan gebroed, wat wel eens de laatste keer kan zijn geweest.

Doortrekkers en wintergasten

In voor- en najaar worden regelmatig Rode Wouw en Grauwe Kiekendief waargenomen. Vooral in het najaar komen grote groepen foeragerende Graspiepers en Zwaluwen voor. Ook Beflijster en Tapuit zijn regelmatige gasten. De laatste jaren slapen kleine aantallen Kraanvogels in het gebied en zien we ook Toendrarietganzen en Smienten. In de wintermaanden bevinden zich op de akkers grote groepen Geelgorzen, Groenlingen, Vinken en Kepen.

Bijzondere soorten

Zeldzame soorten van de laatste jaren zijn Zwarte Wouw, Zeearend, Zwarte Ooievaar, Hop en Klapekster.


Toegankelijkheid

Ter Wupping is goed te bereiken want er loopt een mooie wandelroute door het gebied. Fietsen is ook mogelijk. De wandeling kan worden gestart bij de parkeerplaats aan de Ter Wuppingerweg in het gehucht Ter Wupping.
In informatiecentrum De Noordmee in Sellingen kan een gratis beschrijving van de wandelroute worden opgehaald. Buiten de paden is het gebied verboden en de hond moet overal aan de lijn want met zijn bijzondere planten en dieren is Ter Wupping een kwetsbaar gebied.

____________________

Tekst ontleend aan: Roos, J.A. de, T. Jager, A.C. van Klinken 2009 Vogelgebieden in Groningen; uitgave van Avifauna Groningen.
Kaartje: Cartografische Dienst provincie Groningen
Foto: Ana Buren

Links: