18 | 10 | 2017

Ringplaats: Eemshaven - Oost

Sinds oktober 1999 worden in de Eemshaven op het terrein van Electrabel vogels

  mistnetten
  Mistnet. Foto: Ana Buren
gevangen met behulp van zogenaamde mistnetten.
Het terrein bestaat uit verschillende biotopen wat voor vogels erg aantrekkelijk is. Open water met langs de randen begroeiing van riet waar rietvogels gebruik van maken. Ruigtekruiden wat opgaat in steeds hoger wordend struweel wat bestaat uit kruipwilg, schietwilg en berkjes waar diverse soorten vogels in schuilen. Verder komt in het hele terrein duindoorn voor dat veel voedsel oplevert in het najaar voor lijsterachtigen.

Er wordt gevangen met gemiddeld ongeveer 350 m net waarvan 300 m verdekt is opgesteld tussen de duindoorns en het opschietende struikgewas. Zo een 50 m wordt opgezet tussen het riet. Het riet is lastig begaanbaar omdat het water vaak erg hoog staat. In het terrein zijn 3 banen gemaakt om geschakelde netten te kunnen opstellen. Vogels die door het terrein scharrelen hebben hierdoor grote kans gevangen te worden.

In 1999 zijn we begonnen met vangen aan de zuidkant van het struweel. In de loop der jaren zijn we steeds verder opgeschoven naar het noordelijk deel. Door aanleg van windmolens (2009) en de bouw van 2 centrales (2011)  met de daarbij behorende infrastructuur is het terrein behoorlijk veranderd. De singel is hier op drie plaatsen doorkliefd en zijn er watergangen aangelegd. Dit heeft de nodige invloed gehad op het draaiende CES-project. Dit hebben we in 2011 moeten opgeven. Tegenwoordig staan we helemaal aan de noordzijde van de singel wat vogels oplevert die langs de dijk trekken en even het struweel induiken.

Kleine Bonte Specht

 
Kleine Bonte Specht.
Foto: Albert-Erik de Winter, 20-07-2008
 
De Eemshaven heeft ook een behoorlijke ontwikkeling doorgemaakt. Door aanleg van wegen, bouw van bedrijven en terminals en de vervanging van oude windmolens, is veel struweel verdwenen. Hierdoor concentreren vogels zich meer rondom onze vangplaats, en zien wij de laatste jaren een toename van onze vangsten.

Vanaf 1999-2010 werd gevangen in de periode vanaf eind maart tot begin november. Sinds 2011 vangen we bijna het hele jaar rond uitgezonderd de winterperiode wanneer de vorst in de grond zit. Ook de winterperiode levert soms leuke vogels op. Tevens nemen we nu een deel van de vroege trek mee. Mezen, rietgorzen en kneuen worden nu in de winter ook voorzien van een ring.

Het voorjaar is de drukste tijd. Vogels trekken langs de kust naar het noorden en komen in de Eemshaven uit bij het meest noordelijke puntje van het vaste land van Nederland. Bij slecht weer kan het hier aardig opstuwen en zijn de vangsten erg goed. Terwijl bij goed weer de vogels direct de Dollard overtrekken richting Duitsland. In het voorjaar is de kans op verrassende vangsten het grootst.

kramsvogel07kl.jpg

Kramsvogel

graspieper07kl.jpg

Graspieper

draaihals05kl.jpg

Draaihals

torenvalk104kl1.jpg

Torenvalk

draaihals01.jpg

Draaihals

metingen  
Het ringen. Foto: Ana Buren.  
Vanaf april 2003 is de Eemshaven ook een Constant Effort Site (CES) plek. Tijdens het broedseizoen wordt getracht met een vaste mistnet opstelling, eenmaal per tien dagen, de broedvogels te vangen. Het project loopt door tot half augustus waardoor ook de pas uitgevlogen jonge vogels gevangen kunnen worden. Door deze reeks over een aantal jaren zo lang mogelijk te maken kun je iets zeggen over het gebruik van het terrein door broedvogels en de reproductie van jonge vogels. Komen ieder jaar de oude vogels terug om te broeden en wat zijn de overlevingskansen van de jonge vogels? Daarnaast is vast te stellen of de jonge vogels in de toekomst eveneens van het terrein gebruik gaan maken.

Door in Nederland alle terreintype waar CES plaatsvindt op gestandaardiseerde wijze te vergelijken is iets te zeggen over welk terreintype het meest geschikt is voor reproductie.

Naast het ringen van de vogel door een speciale metalen ring (met een inscriptie) die uitgegeven wordt door het vogeltrekstation Heteren, worden ook nog andere gegevens van de vogel genoteerd voor onderzoek. Zoals: datum en tijd van de vangst, leeftijd en geslacht van de vogel en nog een aantal maten van de vogel, aan de hand van de hoeveelheid vet op de vogel is iets over zijn conditie en trekgedrag te zeggen.

Leuke vangsten zijn: Draaihals, Boompieper, Beflijster, Grauwe Klauwier maar ook grote hoeveelheden Gekraagde Roodstaarten en Roodborsten zijn mogelijk. In het najaar zijn lijsterachtigen die op de duindoorns trekken van de partij. Ook diverse Ransuilen en Sperwers zijn er gevangen die tijdens de trek in het terrein rusten of foerageren.

Lex Tervelde
Email : Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.