22 | 10 | 2017

Wintertellingen


Uitgevoerd door de stichting Werkgroep Grauwe Kiekendief i.s.w. met Avifauna Groningen.

Iedereen weet dat de Werkgroep tijdens het broedseizoen een tamelijk gevuld programma heeft waarin tegenwoordig zo'n beetje alle aspecten van spannend veldwerk worden bestreken en de vraag zou dan ook gesteld kunnen worden waarom we onszelf ook nog eens buiten het broedseizoen zouden willen inspannen. Op de eerste plaats hebben we er gewoon schik in elkaar jaarrond te informeren over ons project maar we steken het tevens niet onder stoelen en banken dat we dit alleen maar doen als bezigheidstherapie. Het onderzoek naar de effecten van Agrarisch Natuurbeheer in ons land beperkt zich voornamelijk tot de zomermaanden. Dit betekent (en ons werk vormde daarop eigenlijk geen uitzondering) dat we best wel veel weten over de interacties tussen beheersmaatregelen (denk aan faunaranden en natuurbraak) en bijv. broedvogels en dat we sowieso een aardige onderbouwing kunnen geven aan de betekenis van akkerland in het broedseizoen. Dit is mooi en deze kennis heeft inmiddels geleid tot heus beleid maar dat neemt niet weg dat de critici zich blijven roeren. Wat is er dan mooier dan laten zien dat de betekenis van akkers en met name de maatregelen als faunaranden en meerjarige braak positieve effecten kunnen hebben voor een keur aan vogels en zoogdieren?

Terug in de tijd.

In de jaren 1990-1993 hebben we een fors aantal wintertellingen georganiseerd in met name de Dollardpolders, een gebied tussen Oudeschans en Bellingwolde en het gebied "Spoordijk" nabij Scheemda. Deze tellingen hebben ons inzicht verschaft in de (on)mogelijkheden voor allerlei vogels in relatie tot meerjarige braaklegging. Zoals eenieder weet waren de aantallen vogels (mn. roofvogels en uilen) destijds indrukwekkend en wie dit alles nog eens wil nalezen wordt aangespoord onze oude artikeltjes er nog eens op na te slaan. Net zo snel als de grootschalige braak opkwam, verdween hij ook weer maar in de tussentijd is er met name in Groningen stevig aan de poorten van het Provinciehuis en het ministerie van LNV gerammeld. Door deze op feiten gebaseerde lobby werden de ogen bij beleidsmakers en politici geopend en het pakket "Natuurbraak" werd middels een Demo-project van LNV in 1995 voor geopend verklaard.

Een paar jaar later volgde het pakket "Faunaranden" dat met name in het Oosten van Groningen enthousiast door akkerbouwers in de praktijk werd gebracht. Momenteel ligt er in de Provincie Groningen een totale lengte aan Faunaranden van in totaal 717 kilometer en een oppervlakte van 747 hectare. De gemiddelde breedte van deze randen bedraagt 10,5 meter (bron DLG) en het quotum van maximaal 800 hectare is hiermee bijna gevuld. Een ander succes dat uit het werk van de Werkgroep Grauwe Kiekendief is op te tekenen betreft het beleid dat tegenwoordig deze hectaren niet overal ("wie het eerst maalt die haalt de buit binnen") meer mogen aangevraagd, maar dat dit tegenwoordig uitsluitend in de zogenaamde "zoekgebieden" kan. Het idee achter deze zoekgebieden is dat je het beste met het akkervogel-beleid kan beginnen in kansrijke gebieden; akkerregio's dus waar nog de nodige Patrijzen, Veldleeuweriken, Kwartels en .... Grauwe Kieken rondvliegen.

De toegevoegde waarde van deze wintertellingen.

Naast het hebben van de nodige lol als telgroep gaan we natuurlijk ook voor het verzamelen van mooi cijfermateriaal. Op de eerste plaats willen we het beeld completeren dat akkerbouwgebieden in de winterperiode beduidend belangrijker zijn dan menigeen denkt. Via onze steekproefmethode waarbij we alle dag-roofvogels, Blauwe Reigers maar bijv. ook alle reeën op kaart zetten komen we een heel eind en wie de tabel bekijkt ziet direct om welke aantallen het gaat. Binnen deze tellingen hebben we echter een methode toegevoegd aan het tellen van een selectie van soorten binnen een steekproefgebied en deze methode wordt de transect-methode genoemd. Onze deelnemers wordt gevraagd een aantal op de kaart aangegeven wandel-routes (het transect) af te lopen en daar alles te noteren wat er valt te noteren. Bij het uitzetten van deze transecten is er op gelet dat een deel van de wandeling gaat langs de faunaranden en een ander deel langs een akker zonder speciale maatregelen. Feitelijk worden twee types tellingen geïntegreerd en de eerste uitkomsten zijn niet alleen spannend voor onszelf, maar geven daarnaast evidentie dat Agrarisch Natuurbeheer in akkerland niet alleen voor broedvogels profijtelijk is, maar dat de ca. 8 maanden daarbuiten eveneens meetellen!

Mensen die interesse hebben om mee te doen met de Wintertellingen kunnen contact opnemen met Hilbrand Schoonveld: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.">Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.